PASCHA

PASCHA:

Onder het Pascha verstaat de oude Kerk het hoogtepunt van Christus’ Verlossingswerk: Zijn Lijden en smadelijke dood, gevolgd door de heerlijkheid der Opstanding.

Dit is geen op zichzelf staande gebeurtenis ergens in het verleden, die wij uit piëteit in gedachtenis houden. Het belang van deze zaak ligt in het feit dat Christus niet slechts mens was, maar zoals wij met zekerheid weten in ons geloof, Hij was evenzeer God.

Wat Hem overkwam, is daarom vrij van de beperkende tirannie van de tijd, want het gebeurt in een goddelijk NU. Daarom is dit Pascha voor ons even reëel aanwezig als voor de aardbewoners van twintig eeuwen geleden. Dit vrijwillig verdragen van Lijden blijft daarom ook niet beperkt tot de belevenis van een enkel individu, maar het vormt een bezit voor de gehele mensheid, voor ieder van ons afzonderlijk, want daartoe is God juist Mens geworden. Wij hebben daaraan deel, maar het gebeurt niet automatisch, buiten onze wil om. Het moet in ons tot leven gewekt worden. En dat wordt vooral bewerkt door de kerkelijke viering.

Het woord dat Christus sprak toen Hij het Mystieke Avondmaal vierde, tezamen met Zijn Leerlingen: “Doet dit tot Mijn Gedachtenis”, is Kerk-vormend geweest, in de sterkste zin van dit begrip. De Kerk, als door Christus gestichte Gemeenschap, “viert” de verlossende daden van haar Heer, en maakt deze heilsfeiten daardoor tot haar verlossend bezit.

Dat gebeurt in elke Heilige Liturgie, maar op heel bijzondere wijze bij de viering van dit hoogtepunt van het kerkelijk jaar. In deze vierende Gemeenschap zijn wij bij Christus aanwezig in die dagen van Zijn kosmische strijd en overwinning. Wij volgen Hem van uur tot uur; en als het koor in de klassieke tragedie, overwegen wij in onze gezangen wat daar voor onze ogen gebeurt. We vereenzelvigen ons met de verschillende personen die een rol spelen in dit goddelijk drama: niet uit esthetische belangstelling, maar omdat het van zulk een wezenlijk belang is voor ons eigen leven en eeuwige toekomst.

Tegelijk is het een uiting van de liefde die wij hebben voor onze Heer. Elk gebaar, elke ondervinding van Hem is kostbaar. We leven alles met Hem mee: Zijn vreugde over dit laatste samenzijn met Zijn vrienden; het verscheurend verdriet over het afzichtelijk verraad; de doodsstrijd en wanhoop in de Hof der Olijven; de strijd tussen angst en overgave aan Gods wil; maar dan ook de overwinning over zonde en dood; en de vreugde van het weerzien. Het gaat om het mysterie van het lijden, dat de Almachtige, als deelhebbend aan onze onmacht, over Zich liet komen. Deze vrijwilligheid alleen schenkt ons de oplossing van het onbegrijpelijke: Zijn Wederopstanding uit de dood, die het onderpand is van onze toekomstige opstanding, is het enige dat zin geeft aan de uitzichtloosheid van ons aardse bestaan.

Zo “vieren” betekent, dat we dit gebeuren niet beschouwen vanaf de buitenzijde: we hebben er aan deel, het gebeurt nú, op dit ogenblik, binnen ons; we staan er midden in. En daarom heeft het ook invloed op ons. Dit Lijden van Christus, dat wij veroorzaakt hebben door onze zonden, stelt ons niet in staat van beschuldiging, maar maakt ons vrij, omdat Hij het in volledige innerlijke vrijheid had aanvaard.

En omdat Hij zo volledig deelgenomen heeft aan onze menselijke natuur, krijgen wij ook deel aan de heerlijkheid van Zijn goddelijke natuur, omdat Hij die heerlijkheid door Zijn overgave terugverkregen heeft.

Dat is de diepe vreugde die heel deze viering doortrekt, reeds in de donkerste uren van lijden en verraad. Daarom is het Pascha: “der feesten Feest en plechtigheid bij uitstek” en het vindt zijn climax in de jubelende vreugde van de nacht der Opstanding, omdat wij daartoe opstijgen vanuit de diepste afgrond der vertwijfeling.

H. Nicolaas

Icoon H. Nicolaas

Adres

Russisch Orthodox Klooster van de H. Nicolaas van Myra

Buorren 18, 8584 VC Hemelum

t. 0514-581537
e. info@kloosterhemelum.nl

 

ING-rekening: NL65INGB0006910488

Bijdragen voor GROOT ONDERHOUD op hetzelfde nummer storten maar DIT EXPLICIET VERMELDEN!

ANBI

RSIN nummer Klooster H. Nikolaas in Hemelum: 824155257

ANBI logo

RSIN nummer Stichting Orthodox Welzijn: 805402329